Klauzule niedozwolone w umowach pożyczek są naprawdę niedozwolone! Zastanawiasz się, czy Twoja umowa pożyczki nie zawiera takich klauzul? To bardzo ważne pytanie, bo mnóstwo osób ma ten sam problem. Klauzule abuzywne, inaczej mówiąc niedozwolone zapisy, to takie „haczyki” w umowach, które są dla Ciebie, jako konsumenta, rażąco niekorzystne i niezgodne z prawem, dając niesprawiedliwą przewagę firmie pożyczkowej czy bankowi. Warto wiedzieć, że nawet jeśli w Twojej umowie kredytowej w złotówkach są takie zapisy, wcale nie oznacza to, że wszystko stracone – pokażę Ci, jak to sprawdzić. Właśnie dlatego przygotowałem krótki test – kilka prostych pytań, które pomogą Ci ocenić, czy Twoja umowa jest uczciwa, czy może zawiera pułapki.

Dlaczego warto sprawdzić swoją umowę pożyczki? Czyli co możesz zyskać, a co stracić

Pewnie myślisz: „Po co mam grzebać w papierach? Przecież podpisałem umowę i muszę spłacać!”. To prawda, ale… no właśnie, jest jedno „ale”. Firmy pożyczkowe, a czasem i banki, nie zawsze grają fair. W umowach, które często mają wiele stron i są napisane małą czcionką, potrafią ukryć zapisy, które są dla Ciebie bardzo niekorzystne. Nazywamy je klauzulami abuzywnymi albo niedozwolonymi. I tu robi się ciekawie, bo prawo stoi po Twojej stronie!

Co to są te klauzule abuzywne? Wyobraź sobie, że grasz w grę, w której jedna strona (firma pożyczkowa) ustala wszystkie zasady, a Ty nie masz nic do powiedzenia. Te zasady są tak skonstruowane, żebyś Ty ciągle był na przegranej pozycji. To właśnie są klauzule abuzywne – zapisy, które rażąco naruszają Twoje prawa jako konsumenta i dają nieuczciwą przewagę firmie pożyczkowej. Pewnie wiecie, jaki akt prawny opisuje klauzule abuzywne – kc, czyli Kodeks cywilny. Zgodnie z zapisami tej ustawy, stosowanie klauzul abuzywnych jest niedozwolone.

Co możesz zyskać, sprawdzając umowę?

Oj, sporo! Jeśli okaże się, że Twoja umowa zawiera takie niedozwolone zapisy, możesz:

• unieważnić całą umowę! To brzmi jak science fiction, ale w niektórych przypadkach jest możliwe. Oznacza to, że nie musisz już spłacać pożyczki (albo musisz oddać tylko tyle, ile faktycznie pożyczyłeś, bez żadnych dodatkowych kosztów!),
• odzyskać nadpłacone pieniądze! Często okazuje się, że przez nieuczciwe zapisy płaciłeś za dużo – zawyżone odsetki, prowizje, opłaty, o których nie miałeś pojęcia. Możesz żądać zwrotu tych pieniędzy,
• zablokować windykację! Jeśli firma windykacyjna straszy Cię sądem, a Twoja umowa jest pełna błędów, masz mocny argument, żeby się bronić,
• poprawić swoją zdolność kredytową! Unieważnienie nieuczciwej umowy lub odzyskanie nadpłaconych pieniędzy może pozytywnie wpłynąć na Twoją historię kredytową,
• odzyskać spokój ducha! A to jest bezcenne. Koniec ze stresem, strachem przed telefonami i pismami z windykacji.

A co możesz stracić, jeśli nie sprawdzisz umowy?

Niestety, też sporo:

• pieniądze: będziesz dalej płacić zawyżone raty i dodatkowe opłaty,
• czas: im dłużej zwlekasz, tym trudniej będzie odzyskać pieniądze i unieważnić umowę,
• zdrowie: stres związany z długami może mieć poważne konsekwencje dla Twojego zdrowia,
• majątek: w skrajnych przypadkach, jeśli sprawa trafi do komornika, możesz stracić swoje dobra.

Dlatego naprawdę warto poświęcić chwilę i sprawdzić swoją umowę. A teraz przejdźmy do prostego testu, który Ci w tym pomoże!

Omówienie pytań testu (i klauzul abuzywnych)

Poniżej znajdziesz dokładniejsze wyjaśnienie każdego z pytań testu. Dowiesz się, dlaczego te pytania są ważne i na co zwrócić uwagę w swojej umowie pożyczki. Podam też ogólne informacje o tym, jak wyglądają klauzule niedozwolone – a konkretne przykłady, wyjęte prosto z umów, dodam później, aby jeszcze lepiej zobrazować Ci ten problem.

Pytanie 1: czy w Twojej umowie znajdują się zapisy, które nie były z Tobą indywidualnie negocjowane?

• Dlaczego to ważne? Prawo chroni konsumentów, zakładając, że w relacji z firmą (np. bankiem czy firmą pożyczkową) są oni słabszą stroną. Dlatego umowy nie powinny być narzucane – powinieneś mieć realny wpływ na ich treść. Jeśli podpisałeś gotowy wzorzec umowy, bez możliwości zmiany jakiegokolwiek punktu, to znak, że umowa może zawierać niekorzystne dla Ciebie zapisy
• Jak to sprawdzić? Zastanów się, czy przed podpisaniem umowy miałeś możliwość przedyskutowania jej warunków z przedstawicielem firmy. Czy mogłeś zaproponować zmiany? Czy firma wzięła pod uwagę Twoje sugestie? Jeśli na wszystkie te pytania odpowiedziałeś „nie”, to prawdopodobnie umowa nie była indywidualnie negocjowana.
• Przykład klauzuli niedozwolonej: zastrzeżenie w umowie, że prowizja była negocjowana, kiedy była tak naprawdę narzucona we wzorcu umownym.

Pytanie 2: czy w umowie są ukryte opłaty, o których nie wiedziałeś w momencie podpisywania?

• Dlaczego to ważne? Firma pożyczkowa ma obowiązek jasno i wyraźnie poinformować Cię o wszystkich kosztach pożyczki przed podpisaniem umowy. Jeśli jakieś opłaty zostały „ukryte” (np. zapisane małą czcionką, w trudnym do zrozumienia miejscu, albo w ogóle o nich nie wspomniano), to jest to nieuczciwa praktyka
• Jak to sprawdzić? Dokładnie przeczytaj umowę, zwracając uwagę na wszystkie tabele opłat i prowizji, regulaminy i załączniki. Porównaj informacje zawarte w umowie z tym, co mówił Ci przedstawiciel firmy. Czy są jakieś rozbieżności?
• Przykład klauzuli niedozwolonej: otrzymałeś na rękę kwotę niższą, niż w umowie, bo część całkowitej kwoty pożyczki została przekazana na dodatkowy pakiet medyczny.

Pytanie 3: czy Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) w Twojej umowie jest znacznie wyższa niż oprocentowanie nominalne?

• Dlaczego to ważne? RRSO to wskaźnik, który pokazuje całkowity koszt pożyczki w ujęciu rocznym, uwzględniając nie tylko oprocentowanie, ale i wszystkie inne opłaty (np. prowizję, ubezpieczenie). Jeśli RRSO jest znacznie wyższe niż oprocentowanie nominalne, to znaczy, że pożyczka jest dużo droższa, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
• Jak to sprawdzić? Znajdź w umowie informacje o RRSO i oprocentowaniu nominalnym. Porównaj te dwie wartości. Różnica rzędu kilkudziesięciu punktów procentowych może wydawać się normalna, ale jeśli RRSO jest kilkaset razy wyższe, to powinno Cię to zaniepokoić.
• Przykłady klauzuli abuzywnej: umowa nie zawiera założeń do obliczenia RRSO, RRSO jest zaniżone, bo zostało obliczone przy zignorowaniu wszystkich kosztów pożyczki.

Pytanie 4: Czy umowa zawiera zapisy, które ograniczają Twoje prawa jako konsumenta?

• Dlaczego to ważne? Jako konsument masz szereg praw, które chronią Cię przed nieuczciwymi praktykami firm. Firma pożyczkowa nie może tych praw ograniczać ani wyłączać.
• Jak to sprawdzić? Zwróć uwagę na zapisy dotyczące możliwości odstąpienia od umowy (masz na to 14 dni bez podania przyczyny!), reklamacji, dochodzenia roszczeń. Czy są tam jakieś utrudnienia, ograniczenia, nietypowe warunki?
• Przykład klauzuli niedozwolonej: umowa zastrzega, że oświadczenie woli o odstąpieniu można złożyć jedynie osobiście w siedzibie pożyczkodawcy.

Pytanie 5: Czy umowa zawiera zapisy, które pozwalają firmie pożyczkowej na jednostronną zmianę warunków umowy, np. podniesienie oprocentowania lub wprowadzenie dodatkowych opłat, bez Twojej zgody?

• Dlaczego to ważne? Umowa powinna być jasna i stabilna. Firma pożyczkowa nie może dowolnie zmieniać jej warunków, zwłaszcza tych dotyczących kosztów pożyczki, bez Twojej wyraźnej zgody.
• Jak to sprawdzić? Poszukaj w umowie zapisów, które mówią o możliwości zmiany oprocentowania, prowizji, opłat, harmonogramu spłat itp. Czy te zmiany są uzależnione od jakichś obiektywnych czynników (np. wskaźników rynkowych), czy też zależą wyłącznie od woli firmy pożyczkowej?
• Przykład klauzul niedozwolonych: zastrzeżenie przez bank, że w przypadku obniżenia stawek od których zależna jest stopa oprocentowania, bank może – a nie musi – obniżyć oprocentowanie.

Co dalej? Czyli co zrobić, gdy wynik testu Cię zaniepokoił

Jeśli Twój wynik testu to 2,5 punktu lub więcej, albo nawet jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do uczciwości swojej umowy pożyczki – nie czekaj! Pamiętaj, że im szybciej zaczniesz działać, tym większe masz szanse na ochronę swoich praw i odzyskanie pieniędzy. Co możesz zrobić?

Oto kilka kroków, które warto podjąć

1. Dokładnie przeczytaj swoją umowę. Nawet jeśli już to robiłeś, zrób to jeszcze raz, tym razem ze szczególnym uwzględnieniem punktów, które omówiliśmy w teście. Zaznacz wszystkie fragmenty, które budzą Twoje wątpliwości.
2. Zbierz wszystkie dokumenty. Oprócz samej umowy, przygotuj harmonogram spłat, potwierdzenia przelewów, korespondencję z firmą pożyczkową (maile, listy, SMS-y) – wszystko, co może mieć związek ze sprawą.
3. Skorzystaj z darmowych źródeł pomocy: Antychwilówka to prawdziwa kopalnia wiedzy dla dłużnika! Spójrz również na stronę internetową Rzecznika Finansowego.
4. Skonsultuj się z prawnikiem. To najważniejszy krok. Tylko prawnik specjalizujący się w prawie konsumenckim i sprawach oddłużeniowych będzie w stanie profesjonalnie ocenić Twoją umowę, zidentyfikować wszystkie klauzule niedozwolone i doradzić Ci najlepsze rozwiązanie. Taka konsultacja może Cię wiele nauczyć!

Prawnik:

• dokładnie przeanalizuje Twoją umowę,
• wyjaśni Ci, jakie masz prawa i możliwości,
• pomoże Ci napisać reklamację do firmy pożyczkowej,
• w razie potrzeby, będzie Cię reprezentować w sądzie.

Dlaczego warto skorzystać z pomocy prawnika?

Sprawy dotyczące klauzul abuzywnych i umów pożyczkowych bywają skomplikowane. Firmy pożyczkowe często korzystają z usług doświadczonych prawników, więc Ty też powinieneś mieć po swojej stronie profesjonalistę. Samodzielne działanie może być trudne i czasochłonne, a popełnione błędy mogą Cię drogo kosztować.

Gdzie szukać pomocy?

Z mojej strony mogę polecić Ci sprawdzoną kancelarię, z którą współpracuję. Specjalizują się oni właśnie w sprawach oddłużeniowych i mają na swoim koncie wiele sukcesów w walce z nieuczciwymi firmami pożyczkowymi.

Pamiętaj! Masz prawo do uczciwej umowy i do ochrony przed nieuczciwymi praktykami. Skorzystaj z dostępnych narzędzi i walcz o swoje!