Czy można odstąpić od umowy kredytu konsumenckiego?

Bezpłatny projekt umowy o kredyt konsumencki

Niekiedy  umowy bankowe są na tyle zawiłe, że nie da się ich dokładnie przeanalizować przed ich podpisaniem. Każdy potencjalny kredytodawca ma możliwość otrzymania bezpłatnej kopii projektu umowy, który później zawrze z kredytodawcą.  Opisuje to artykuł 12 ustawy o kredycie konsumenckim:

odstąpienie od umowy o kredyt konsumencki

Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy o kredycie konsumenckim, „uprawnienie konsumenta do żądania projektu umowy stanowi dodatkowy element mający zapewnić podjęcie przemyślanej decyzji co do zawarcia umowy przez konsumenta”. Bezpłatny projekt umowy o kredyt otrzymasz na wniosek, który składa się w dowolnej formie.

Wniosek o bezpłatny projekt umowy kredytowej

Wniosek o przedstawienie bezpłatnego projektu umowy o kredyt konsumencki możesz złożyć do potencjalnego kredytodawcy na przykład telefonicznie, lub za pośrednictwem poczty elektronicznej. Taki projekt umowy musi odpowiadać treści umowy, którą zawrzesz z kredytobiorca, z wyjątkiem oczywiście miejsc do uzupełnienia dotyczących na przykład daty zawarcia umowy lub miejsca na Twój adres – jeśli takiego nie podałeś.

Bezpłatny projekt umowy nie stanowi wiążącej oferty – chyba że kredytodawca podpisze taki egzemplarz. Oczywiście umowa nie będzie Cię wiązać, póki nie zaakceptujesz tej oferty.

Przed złożeniem oświadczenia woli o zawarciu umowy masz więc już sporo czasu na to, aby przeanalizować treść umowy, którą miałbyś zawrzeć z kredytodawcą.

Formularz informacyjny pomoże Ci porównać oferty

Co więcej, kredytodawcy zobowiązani są do tego, aby przekazać Ci przed zawarciem ustandaryzowany formularz informacyjny, który pomoże Ci w podjęciu świadomej decyzji o zawarciu umowy kredytu. Choć formularz informacyjny nie jest umową kredytową, tak informacje w nim zawarte odpowiadać będą treści tej umowy. Czemu mówię o ustandaryzowanym formularzu? Kredytodawcy są zobowiązani do tego, aby dane o kredycie zamieścić na wzorze, który stanowi załącznik do ustawy o kredycie konsumenckim. Pomoże Ci to  w porównaniu ofert kilku kredytodawców do których złożyłeś wnioski o kredyt konsumencki.

Jeśli więc zabraknie Twojego wniosku o wydanie bezpłatnego projektu umowy, treść przyszłej umowy poznasz analizując formularz informacyjny.

Zdaję sobie sprawę, że ilość informacji która zamieszczona jest w formularzu informacyjnym może Cię przytłoczyć. Tomasz Czech w swoim komentarzu do ustawy o kredycie konsumenckim wskazuje na tak zwane przeładowanie informacyjne, które może być spowodowane lekturą kilkunastu obszernych formularzy informacyjnych. Przeładowanie informacyjne (ang. information overload) to zjawisko, które polega na ograniczonej możliwości zrozumienia przekazu informacji związane z nadmiarem informacji.Może zdarzyć się tak, że ilość informacji znajdujących się na formularzu informacyjnym skutecznie odstraszy Cię od porównania ofert innych pożyczkodawców. Kilkunastostronicowe formularze, napisane niezrozumiałym językiem i do tego małą czcionką skutecznie zniechęcają do wszechstronnej analizy takiego dokumentu. Sięgnij daleko w pamięć – czy jak zawierałeś jako kredytobiorca umowę kredytu bankowego online, to czy skorzystałeś z oferty banku, w którym masz konto (gdzie sam proces udzielenia takiego kredytu może zamknąć się w 15 minut), czy zebrałeś może oferty od większości banków oferujących taki produkt, po czym analizowałeś otrzymane formularze informacyjne? Formularz informacyjny nie dość, że pozwoli Ci przeanalizować treść umowy którą chcesz zawrzeć, ale da Ci szanse wybrać najbardziej korzystną dla Ciebie ofertę. Nie zapominaj tego! Zawarcie umowy o kredyt konsumencki będzie miało bardzo duży wpływ na Twoje życie i lepiej, aby była to przemyślana decyzja.

Uprawnienie do odstąpienia od umowy o kredyt konsumencki

Niekiedy, a wręcz nawet często, kredytobiorca nie zwraca uwagi na otrzymany formularz informacyjny. Konsument potrzebujący finansowania skupia się bardziej na tym, aby jak najszybciej otrzymać środki z banku lub od pożyczkodawcy, a nie na atrakcyjności danej oferty. Dochodzi więc do podpisania umowy, bez jej kompleksowej analizy. Doradca kredytowy wyjaśnij Ci jedynie pokrótce, jaka jest stopa oprocentowania i jakie koszty związane z zawarciem umowy jesteś zobowiązany zapłacić. Uciekasz myślami od gorszych dla Ciebie kwestii, a na samą myśl o otrzymaniu 10 tysięcy na swoje konto poprawia Ci się humor. Jednak zapala Ci się lampka. Nie przeliczyłeś dokładnie, jak zawarty kredyt wpłynie na Twoją płynność finansową. W takim przypadku masz aż 14 dni na to, aby złożyć kredytobiorcy oświadczenie o odstąpieniu od zawartej umowy o kredyt konsumencki. Uprawnienie to wynika z art. 53 ustawy o kredycie konsumenckim, w którym czytamy, że:

Uprawnienie do odstąpienia od umowy daje Ci odpowiedni czas do namysłu, mimo, że umowa została skutecznie zawarta. Decyzja o zawarciu umowy mogła być podjęta w pośpiechu, czy też pod wpływem technik manipulacyjnych pośrednika kredytowego. 14 dni od zawarcia umowy to czas dla Ciebie, abyś jeszcze raz przeanalizował podjętą decyzję.

Forma złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy o kredyt konsumencki

Odstąpić od umowy o kredyt konsumencki można w dowolny sposób. Kredytodawca nie może zastrzec na przykład, że  oświadczenie będzie skuteczne jedynie, gdy konsument złoży takie oświadczenie za pośrednictwem przesyłki poleconej. Równie dobrze takie oświadczenie o odstąpieniu można wysłać do banku listem zwykłym (choć oczywiście rodzi to problemy związane z kwestią udowodnienia, że takie oświadczenie zostało nadane przed upływem 14 dni od zawarcia umowy). Bank nie może również wskazać w umowie informacji niepełnej, która mogłaby wprowadzić Ciebie w błąd.

Spójrzmy na wzorzec umowny, którym posługiwał się jeden z największych banków w Polsce

jak odstąpić od umowy o kredyt konsumencki

Bank wskazuje, że kredytobiorca może odstąpić od umowy w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia zawarcia umowy. Może to sugerować, że termin do odstąpienia od umowy będzie zachowany jedynie gdy przekażesz bankowi oświadczenie o odstąpienie do 14 dni od momentu zawarcia umowy. Niemniej ustawa przewiduje, że wystarczające będzie nadanie takiego oświadczenie do banku przed upływem wskazanego terminu. Dodatkowo, bank ograniczył formę złożenia oświadczenia jedynie do formy pisemnej, a odstąpić od umowy możesz na przykład telefonicznie.

Bank nie wywiązał się z obowiązku poinformowania Cię o prawie do odstąpienia od umowy?

W takim przypadku przysługuje Ci prawo do zamiany kredytu w darmowy. Jeśli Twoja umowa nie zawiera informacji wymaganej art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o kredycie konsumenckim, możesz złożyć kredytodawcy oświadczenie o zamienić kredyt w bezkosztowy. To samo dotyczy sytuacji, w której bank nieprawidłowo wykonał swój obowiązek informacyjny (spójrz na poprzedni paragraf). Prawo to normuje art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie.

Więcej na temat sankcji kredytu darmowego przeczytasz tutaj!

Odstąpienie od umowy o kredyt wiązany

Niekiedy konsument zawiera umowę o kredyt wiązany, który związany jest z umową sprzedaży. Dzięki umowie sprzedaży otrzymujemy na przykład nowy telewizor, a dzięki umowie o kredyt wiązany spłacamy cenę tego telewizora w ratach, tak jak normalny kredyt bankowy.  Mówiąc prościej – umowa o kredyt wiązany to umowa o kred zawarta w celu sfinansowania zakupu konkretnego towaru – na przykład telewizora.  Środki finansowe z takiej umowy kredytowej nie trafiają na Twoje konto – to sprzedawca, z którym zawarłeś umowę sprzedaży, otrzymuje od banku zapłatę za towar. Ty natomiast zobowiązany jesteś do zwrotu ceny za towar bankowi, powiększonej oczywiście o odsetki i inne opłaty (chyba, że skorzystałeś z popularnej opcji kredytu 0%, dość często oferowanego na przykład na Allegro czy w największych sieciach sklepów rtv agd).

Zakupiony telewizor jednak mi nie odpowiada

Skoro posiadasz uprawnienie do odstąpienia od „zwykłego” kredytu konsumenckiego, tak w przypadku kredytu wiązanego możesz w przeciągu 14 dni od dnia zawarcia umowy zmienić swoją decyzję – i to bez podania przyczyny.

odstąpienie od umowy o kredyt wiązany

Nie wiąże się to jednak z możliwością zwrotu samego towaru, co uzależnione jest od tego, gdzie nabyliśmy dany towar. Nowy telewizor można kupić stacjonarnie, albo na odległość, korzystając na przykład ze strony internetowej sklepu stacjonarnego. W pierwszym przypadku konsument nie ma zagwarantowanego prawa do zwrotu zakupionego kredytu. Prawo to może oczywiście wynikać z treści zawartej ze sprzedawcą umowy. Najbardziej liczący się na rynku sprzedawcy najpewniej umożliwią Ci zwrot zakupionego telewizora, jednakże w przypadku mniejszych sklepów może być różnie.

 

Odstępując od umowy o kredyt wiązany być może będziesz musiał zapłacić za towar z własnej kieszeni! Przed podjęciem decyzji o zakupie sprzętu na raty sprawdź dokładnie zapisy umów, które podpisujesz, tak, by nie ograniczyć swojego prawa do odstąpienia od umowy o kredyt wiązany.

Kiedy można zwrócić towar zakupiony na raty?

Możliwość zwrócenia towaru zakupionego na raty posiadasz w przypadku kupna sprzętu poza lokalem przedsiębiorstwa (na przykład w trakcie „pokazu” sprzętu) lub zakupu na odległość (sklepy internetowe oraz katalogi wysyłkowe).

Gdy podejmiesz decyzję o odstąpieniu od umowy sprzedaży, automatycznie odstąpisz również od umowy o kredyt wiązany. Sprzedawca będzie w obowiązku poinformowania banku lub instytucji pożyczkowej, że złożyłeś stosowne oświadczenie.

Odstąpienie - kredyt wiązany

Wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy kredytowej

Zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy o kredycie konsumenckim, bank, lub pożyczkodawca (względnie – pośrednik kredytowy) jest zobowiązany do tego, aby wraz z zawartą umową przekazać Ci wzór odstąpienia od umowy. Ma to oczywiście ułatwić Ci wykonanie Twojego uprawnienia do odstąpienia od umowy. Celem takiego wzoru jest również dostarczenie Ci informacji na temat adresu, na który masz przesłać oświadczenie, aby było skuteczne.

Wzór oświadczenia musi być Ci dostarczony przy zawarciu umowy. Umieszczenie takiego wzoru na przykład na stronie internetowej banku, lub w jego oddziale byłoby niewystarczające.

Na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów znajdziesz prosty wzór oświadczenia o odstąpienia, który możesz użyć zamiennie z tym, który otrzymałeś przy podpisaniu umowy kredytowej.

Jak odstąpić od umowy o kredyt konsumencki po upływie 14 dni od jej zawarcia?

Mimo upływu 14 dni od dnia zawarcia umowy o kredyt konsumencki,  uprawnienie do odstąpienia od umowy wcale nie musi się zdezaktualizować. Wystarczy, że Twoja umowa kredytowa nie będzie zawierała wszystkich informacji wymaganych art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim.  Termin zacznie biec dopiero w momencie, gdy kredytodawca – na Twoje żądanie – przedstawi Ci pełną informację wymaganą prawem!

Przykład: Twoja umowa kredytowa nie zawiera informacji o organie nadzoru, który jest właściwy w sprawach ochrony konsumentów. Mówiąc prościej, bank nie wskazał Ci możliwości rozwiązania sporu na przykład poprzez zwrócenie się do Arbitra Bankowego (art. 30 ust. 1 pkt 21 ustawy o kredycie konsumenckim). Zauważyłeś ten błąd dopiero dwa miesiące po zawarciu umowy o kredyt konsumencki. Możesz zwrócić się do banku z żądaniem uzupełnienia informacji, a bieg terminu na odstąpienie od umowy kredytowej zacznie się dopiero po tym, jak bank skutecznie powiadomi Cię o informacji z art. 30 ust. 1 pkt 21 ustawy.

Art. 53 ust. 2 a sankcja kredytu darmowego

Jeśli jesteś czytelnikiem Antychwilówki to wiesz najpewniej, że w ustawie o kredycie konsumenckim funkcjonuje coś takiego jak sankcja kredytu darmowego.  Sankcja kredytu darmowego polega na tym, że konsument, po złożeniu pisemnego oświadczenia, uchyla się od obowiązku zapłaty wszystkich kosztów wynikających z zawartej umowy o kredyt konsumencki i spłaca jedynie pożyczony kapitał kredytu w równych ratach – zgodnych z pierwotnych harmonogramem. Jak więc widzisz są pewne podobieństwa pomiędzy sankcją kredytu darmowego (art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim) a odstąpieniem od umowy o kredyt po myśli art. 53 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim.

Oba ta rozwiązania wywołują inne skutki. Spójrz na poniższą tabelę

Sankcja kredytu darmowego Odstąpienie od umowy na podstawie art. 53 ust. 2
Obowiązek zwrotu kapitału w ratach Obowiązek zwrotu całego kapitału w terminie 30 dni od momentu odstąpienia
Brak jakichkolwiek kosztów Obowiązek zwrotu odsetek za okres od zawarcia umowy do zwrotu kapitału
Węższy zakres naruszeń  z art. 30 ( ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17) Szerszy zakres naruszeń z art. 30 (ust. 1 – 2)

Obowiązki związane z odstąpieniem od umowy o kredyt konsumencki

Twoim głównym obowiązkiem po odstąpieniu od umowy o kredyt konsumencki jest oczywiście zwrot pożyczonego kapitału kredytu. Ten obowiązek musisz spełnić w terminie 30 dni od momentu odstąpienia od umowy kredytowej. Termin na zwrot kapitału liczy się nie od momentu, gdy kredytodawca otrzyma Twoje oświadczenie, ale od momentu gdy nadasz te oświadczenie na przykład w placówce pocztowej (wynika to z art. 14 ust. 3 lit. b dyrektywy 2008/48). Gdy spóźnisz się ze zwrotem kapitału, tak kredytodawca będzie mógł naliczyć Ci odsetki za opóźnienie. Największą konsekwencją braku oddania pożyczonej kwoty będzie proces sądowy, w którym pożyczkodawca pozwie Cię z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Nie ma więc sensu odstępować od umowy, gdy środki zostały spożytkowane, a Ty nie będziesz mógł ich oddać w terminie 30 dni od momentu złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy.

Kolejnym obowiązkiem jest zapłata odsetek za korzystanie z pożyczonego kapitału. Wszystkie inne koszty – takie jak na przykład prowizje bankowe, czy też opłaty przygotowawcze – tracą podstawę i nie jesteś zobowiązany do ich zapłaty. Oczywiście bank, czy spółka pożyczkowa, mogą zrezygnować w umowie z takich odsetek. Przeczytaj dokładnie, czy Twoja umowa zastrzega odsetki przy odstąpieniu, które muszą być podane jako liczba, aby ułatwić Ci obliczenie sumy odsetek za cały okres, w którym korzystałeś z kapitału kredytu.

Przy odstąpieniu od umowy o kredyt konsumencki będziesz zobowiązany do zwrotu kosztów, które kredytodawca poniósł na rzecz organów państwowych. Takim kosztem będzie na przykłada opłata sądowa od wniosku o wpis ustanawiający hipotekę do księgi wieczystej (jako zabezpieczenie spłaty kredytu).

Nie wiesz jak odstąpić od umowy o kredyt konsumencki?

Odstąpienie od umowy o kredyt konsumencki daje Ci możliwość podjęcia świadomej decyzji o zawarciu umowy, która będzie Cię wiązać niekiedy i nawet przez długie lata. Prawo do namysłu jest jednym z rozwiązań, które ma Cię chronić jako słabszą stronę kontraktu umownego i jest niejako odstępstwem od ogólnej zasady wynikającej z prawa cywilnego, która mówi, że zawartych umów należy dotrzymywać (pacta sunt servanda).

Mogę Ci pomóc w sprawdzeniu, czy Twoja umowa zawiera wszystkie informacje wymagane art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim. Brak jakichkolwiek elementów pozwoli Ci odstąpić od umowy, mimo upływu terminu 14 dni od jej zawarcia. Wystarczy, że skontaktujesz się ze mną za pomocą formularza informacyjnego.

Daj znać w komentarzu, czy informacje z tego artykułu okazały się dla Ciebie przydatne. Byłoby również fajnie Drogi Czytelniku, gdybyś udostępnił artykuł w swoich mediach społecznościowych!

Skorzystaj z formularza kontaktowego